Беларускі гісторык Мікола Ермаловіч

29 красавіка 1921г – 5 сакавіка 2000г Мінская вобласць, Дзяржынскі раён, Малыя Навасёлкі Гісторык, Літаратуразнавец, Пісьменнік, Публіцыст Беларускі гісторык, публіцыст, крытык і літаратуразнаўца. Заснавальнік новай беларускай рамантычнай гістарыяграфіі, аўтар і выдавец непадцэнзурных тэкстаў 1960—1980-х гадоў. Псеўданімы: Сымон Беларус, М. Ермолов, Я. Мікалаеў, Мікола Наваселец, М. Ярмолаў. Біяграфія Скончыў Дзяржынскую сярэднюю школу (1938) і паступіў на […]

Чытаць далей

Чалавек, які навучыў нас глядзець пад ногі: кім быў Яўстах Тышкевіч і чаму ён важны для Беларусі

18 красавіка 1814 года ў Лагойску нарадзіўся Яўстафій, ці Яўстах, Тышкевіч – гісторык, археолаг, калекцыянер, чалавек рэдкага для ХІХ стагоддзя склада. Ён аднолькава важны для Беларусі і Літвы: у беларускай навуковай традыцыі яго называюць адным з фундатараў навуковай археалогіі, а ў Літве памятаюць як стваральніка першага публічнага музея краіны. Гэта якраз той выпадак, калі адна […]

Чытаць далей

Спаніэлі з Манькавічаў

У Беларусі столькі разбураных і забытых старых сядзіб, што немагчыма ўсе аплакаць. Але колішнія радзівілаўскія Манькавічы ў сучасным Столінскім раёне – гэта, безумоўна, адна са страчаных пярлінаў. Выгляд палаца ў Манькавічах у 1936 годзе. Фота Генрыха Паддэмскага Праіснавала сядзіба ў Манькавічах усяго некалькі дзесяцігоддзяў, не перажыла ліхалецця канца 1930-х – 1940-х. Але ў час росквіту […]

Чытаць далей

“Университет – не баня”. Как женщина, которую не пускали преподавать, изменила физику навсегда

23 марта 1882 года в немецком городе Эрланген родилась Амалия Эмми Нётер – женщина, которую Альберт Эйнштейн назвал “величайшим творческим математическим гением из всех, кто когда-либо жил”. При жизни ей отказывали в праве преподавать из-за пола, ее лекции читали под чужим именем, а нацистское правительство уволило ее за “еврейское происхождение”. Сегодня, спустя более века после ее […]

Чытаць далей

Творы беларускіх класікаў можна паслухаць у іхнім выкананні ў мабільным дадатку

21 сакавіка на XXХIII Мінскай міжнароднай кніжнай выставе-кірмашы гасцям прэзентавалі дадатак “Чытанка” – першы ў Беларусі мабільны дадатак, створаны спецыяльна для праслухоўвання аўдыёкніг на беларускай мове. Ён ўключае каля 155 твораў мастацкай беларускай літаратуры, а ў цэлым у “Чытанцы” размешчана больш за 250 кніг. Гэта творы, якія фарміруюць культурны фонд краіны і дапамагаюць лепей зразумець […]

Чытаць далей

Тарас Шевченко: отрицание имперскости

Тара́с Рыго́равіч Шаўчэ́нка нарадзіўся 9-га сакавіка 1814 года, в. Мо́рынцы, цяпер Звянігародскі раён, Чаркаскай вобласці, Украіна — памёр 10-га сакавіка 1861 года, Санкт-Пецярбург. Вялікі украінскі пісьменнік, мастак, грамадскі дзеяч, заснавальнік новай украінскай літаратуры і нацыянальнай літаратурнай мовы. Казалось, логика развития имперской России не предусматривала появление такой фигуры, как Тарас Шевченко — поэта всеславянского масштаба, который […]

Чытаць далей

24-га лютага 1935 года нарадзіўся Рыгор Барадулін, народны паэт Беларусі

Пасля вайны будучы паэт у 1954 годзе скончыў Вушацкую сярэднюю школу, а ў 1959 – філалагічны факультэт БДУ. Менавіта падчас студэнцтва ён сур’ёзна захапіўся беларускай літаратурай. Працаваў рэдактарам у розных перыядычных выданнях – у газеце “Советская Белоруссия”, часопісах “Бярозка”, “Полымя”, а таксама ў выдавецтвах “Беларусь” і “Мастацкая літаратура”. Першыя вершы Барадуліна з’явіліся ў друку, калі […]

Чытаць далей

Жаба ў каляіне, конь божы і Абрамава піва: гід па беларускіх фразеалагізмах, якіх няма ў іншых мовах

Сёння ў нас свята – Дзень роднай мовы. І калі вы думаеце, што беларуская мова – гэта толькі “шуфлядка”, “чыгунка” і “знічка”, вы проста не чулі, як нашы продкі маглі “выдраць лысаму валасы” або “выйсці замуж за Пясоцкага”. Трымайце дозу моўнага настрою, пасля якой вы захочаце размаўляць па-беларуску хоць бы дзеля гэтых выразаў. Калі каза, здаецца, […]

Чытаць далей

Вялікае княства Літоўскае — другая пасля Полацкага княства гістарычная форма беларускай дзяржаўнасці. 1240-1795

У сярэдзіне XIII ст. ва Усходняй Еўропе ўтварылася новая дзяржава – Вялікае княства Літоўскае (поўная назва Вялікае княства Літоўскае, Рускае, Жамойцкае і іншых земляў), знаходжанне ў якім стала важным этапам у гісторыі беларускіх земляў. Зразумела, гэтая тэма настолькі шырокая, што раскрыць яе цалкам задача вельмі складаная. Наша мэта некалькі іншая – нагадаць усім, хто цікавіцца […]

Чытаць далей

“Я пісаў пра вёску, бо адтуль усё пачынаецца”. Чаму Іван Мележ застаецца сучасным

Іван Мележ не любіў гучных слоў і не давяраў прыгожым фразам. Магчыма, таму, што вайна рана навучыла яго цане маўчання. Магчыма, таму, што ён занадта добра ведаў жыццё, пра якое пісаў. Яго проза – без пафасу і дэкарацый, але з унутраным напружаннем, якое не знікае нават праз дзесяцігоддзі. Сёння Мележ часта асацыюецца з школьнай праграмай […]

Чытаць далей