23-га жніўня 1939 года ў Маскве разам з Дагаворам аб ненападзе паміж Германіяй і СССР (вядомым як Пакт Молатава — Рыбентропа) быў падпісаны дадатковы сакрэтны пратакол. Гэты пратакол вызначыў межы «сфер узаемных інтарэсаў» абедзвюх дзяржаў ва Усходняй Еўропе ў выпадку «тэрытарыяльна-палітычнага перабудовы».
Згодна з тэкстам пратакола, падзел быў зафіксаваны па наступных рэгіёнах:
- Прыбалтыка: Сфера інтарэсаў СССР уключала Фінляндыю, Эстонію і Латвію. Германія атрымлівала ў сваю сферу Літву (пазней, у верасні 1939 года, паводле новага дагавора, Літва таксама была перададзена СССР у абмен на польскія тэрыторыі).
- Польшча: Тэрыторыя Польскай дзяржавы дзялілася па лініі рэк Нарэў, Вісла і Сан. Пытанне аб захаванні незалежнай Польшчы адкладалася на будучыню.
- Паўднёва-Усходняя Еўропа: СССР падкрэсліў сваю цікавасць да Бесарабіі (тады частка Румыніі), а Германія заявіла аб сваёй поўнай палітычнай незацікаўленасці ў гэтым рэгіёне.
Пачатак вайны: Пакт і сакрэтны пратакол фактычна развязалі рукі Адольфу Гітлеру, і ўжо 1-га верасня 1939 года Германія напала на Польшчу, што стала пачаткам Другой сусветнай вайны.
Падзеі ў Беларусі: 17-га верасня 1939 года Чырвоная Армія перайшла савецка-польскую мяжу. Гэта прывяло да ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР, ліквідаваўшы падзел беларускага народа, замацаваны Рыжскім мірам 1921 года.
Прызнанне дакумента: Савецкае кіраўніцтва дзесяцігоддзямі адмаўляла існаванне пратакола. Толькі ў снежні 1989 года З’езд народных дэпутатаў СССР афіцыйна прызнаў яго існаванне, асудзіў яго і абвясціў несапраўдным з моманту падпісання.
Паводле вікіпедыі
