Беларускі пісьменнік, паэт і перакладчык, публіцыст і грамадскі дзеяч. Адзін з класікаў беларускай літаратуры. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь, заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР.

Сяргей Грахоўскі нарадзіўся 25 верасня 1913 года ў сялянскай сям’і ў сяле Нобель Пінскага павета Мінскай губерні.

У 1914 годзе яго бацькі пераехалі ў мястэчка Глуск пад Магілёвам. У 1930 годзе Грахоўскі стаў рабочым на Бабруйскім дрэваапрацоўчым заводзе, а ў 1931–1932 гадах працаваў карэктарам у газеце «Чырвоная змена» Дзяржвыдату БССР.

У 1935 годзе скончыў газетна-выдавецкае аддзяленне літаратурнага факультэта Мінскага педагагічнага інстытута, пасля чаго працаваў рэдактарам Беларускага радыё і выкладчыкам літаратуры на літаратурным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Паэтычны дэбют Грахоўскага адбыўся яшчэ ў 1926 годзе. Асноўныя рысы яго паэзіі — лірычнасць, дабрыня, гуманізм, шчырасць. Паэт вельмі трапятліва ставіўся да роднай мовы. Напрыклад, у вершы «Слова наша роднае» ёсць такія радкі:

Слова наша роднае, хапала
На стагоддзі доўгія цябе.
Багдановіч, Колас і Купала
Прыпадалі да цябе ў журбе.
Абкідалі кпіны і абразу,
З дзён былых цягнулі ў заўтра ніць
І, хаця не ўсіх і не адразу, —
Навучылі ўсё ж цябе цаніць,
Вымытае ў гулкіх навальніцах,
Нам як запавет перадалі,
Каб пілі і не маглі напіцца
І ўзнялі наўздзіў ўсёй зямлі.

Грахоўскі быў не толькі паэтам, але і перакладчыкам: перакладаў на беларускую мову творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, таджыкскіх, грузінскіх, аварскіх, чэшскіх і славацкіх паэтаў. Пісаў пад псеўданімамі М. Асіповіч, Сяргей Івановіч, С. Каршун, Парамон Паромскі.

Нягледзячы на ​​ранні дэбют, першы зборнік вершаў «Дзень нараджэння» быў выдадзены толькі ў 1958 годзе. Справа ў тым, што лёс паэта аказаўся вельмі нялёгкім, і яму прыйшлося прайсці многія выпрабаванні, якія затым знайшлі адлюстраванне ў яго творах.

20 кастрычніка 1936 года Сяргей Грахоўскі без усялякіх на тое падстаў быў арыштаваны, а 2 кастрычніка 1937 года асуджаны пазасудовым органам НКУС як «член контррэвалюцыйнай нацыянал-фашысцкай арганізацыі» за «антысавецкую дзейнасць» на 10 гадоў лагераў.

Магчыма, ён некаторы час знаходзіўся ва Унжлагу. Вызвалены 19 кастрычніка 1946 года. Пасля вызвалення выкладаў рускую мову і літаратуру ва Урэцкай сярэдняй школе Слуцкага раёна. У 1947 годзе з Грахоўскага знялі судзімасць, а ў 19 траўня 1949 г. ён зноў быў арыштаваны за «антысавецкую дзейнасць». Асуджаны адмысловым сходам МДБ СССР 27 жніўня 1949 года і адпраўлены на пасяленне ў пасёлак Новасібірскай вобласці ў сяле Біяза, дзе працаваў настаўнікам. Рэабілітаваны па першай справе Прэзідыумам Вярхоўнага суда БССР 19 кастрычніка 1955 года, па другой 21 кастрычніка 1955 года.

З 1956 года жыў у Мінску. У 1957–1973 працаваў загадчыкам рэдакцыйнага аддзела ў часопісах «Бярозка» і «Вясёлка». З 1959 па 1960 год быў літкансультантам Саюза пісьменнікаў БССР. З 1973 па 1974 год займаў пасаду адказнага сакратара Камітэта па Дзяржаўных прэміях БССР у галіне літаратуры, мастацтва і літаратуры. Выйшаў на пенсію ў 1974 годзе.

Сяргей Грахоўскі быў надзвычай плённым аўтарам. Ён працаваў у розных літаратурных жанрах — паэзія, проза, публіцыстыка, эсэ, пераклады, творы для дзяцей. Былі выдадзены яго кнігі вершаў для юных чытачоў: «Ад вясны да вясны», «Сёння і заўтра», «Горыць вогнішча», «Сонечная сцежка», «Знаходка».

За гады творчай дзейнасці з-пад пяра пісьменніка выйшла ўвогуле каля шасцідзесяці кніг. Ён напісаў аўтабіяграфічную трылогію («Такія сінія снягі», 1988, «Зона маўчання», 1990, «З воўчым білетам», 1991).

Інсцэніроўкі аповесці «Рудабельская рэспубліка» былі пастаўлены тэатрамі імя Янкі Купалы і Гомельскім абласным драматычным тэатрам у 1968 годзе. У 1972 годзе створаны аднайменны кінафільм. Музыку на вершы Грахоўскага пісалі многія кампазітары. Творы Сяргея Грахоўскага перакладзены на розныя мовы свету: азербайджанскую, англійскую, балгарскую, грузінскую, латышскую, літоўскую, польскую, рускую, украінскую, французскую і іншыя.

11 снежня 2002 года памёр у Мінску ва ўзросце 89 гадоў.

Сяргей Грахоўскі быў ганаровым жыхаром Глуска, сам ён часта казаў, што лічыць маленькі горад сваёй сапраўднай радзімай. Пісьменнік зусім крыху не дажыў да 90-годдзя. У гэты юбілей у 2003 годзе ў Глуску ў яго гонар была ўстаноўлена мемарыяльная дошка і перайменаваны бульвар.

https://planetabelarus.by/publications/25-sentyabrya-sergey-grakhovskiy/